Vefatının 50. yılında rahmetle andığımız büyük Üstad Bediüzzaman Mala Saidê Kurdî yaşadığı tarihsel dönem ve sonrası üzerinde ciddi izler bırakmış olan büyük Kürd aydını, siyasetçisi, âlimi ve düşünürüdür… 1873 yılında Nurs’ta dünyaya gelen Üstad, 23 Mart 1960 yılında Urfa’da Hakkın rahmetine kavuşmuştur. Ne yazık ki bu halkın hiçbir değerine tahammül ve saygı göstermeyen sistem, Üstadın ölüsüne de tahammül ve saygı göstermeyerek cenazesini mezarından gizlice alarak bilenmeyen bir yere götürmüştür. Devrin en büyük âlimi kabul edilen Üstad hayatı boyunca Kürt ve Müslüman halkların bilinçli, özgür ve mutlu bir yaşam sürdürmeleri için mücadele etti demek sanırım ne yanlış ne de abartılı olur…

Büyük Üstad Bediüzzaman Mela Saidê Kurdî’yi anlamak ve anlatmak için büyük manevi ve akli güce sahip olmak gerekmektedir. Üstadı hakkıyla biraz daha iyi tanımak ve anlamak için, mevcut sistemin ve güya O’nun fikirsel mücadelesini sürdüren cemaatlerin görmezden geldiği bir makalesini sizlerle paylaşmak istiyorum. Bu makale 1908 yılında İstanbul’da basılan Kürd Teavün ve Terakki Gazetesi’nde Arap harfleriyle Kürtçe olarak yayınlanmıştır. Haddimiz olmayarak yazdığı makaleyi Latin harfleriyle Kürtçe, anlamayan okuyucularımız için ise Türkçe anlamını ile paylaşmak istiyorum…

“Şîretên Bedîuzzeman Mela Seîdê Kurdî
Ey gelî Kurdan!
Îttîfaqê de quwwet, îttihadê de heyat, di biratiyê de se’adet, hukumetê de selamet heye.
Kabika Îttihadê û şirîta muhebbetê qewî bigrin da we ji belayê xelas ke.
Qenc guhê xwe bidinê, ezê tiştekî ji we re bibêjim:
Hûn bizanin ku sê cewherên me hene, hifza xwe ji me dixwazin.
Yek, Îslamiyete, ku hezar hezar xûna şehîdan e buhayê wê dane.
Ê duduwan, Însaniyet, ku lazim e em nezera xelqê de bi xizmeta ‘eqlî, ciwanmêranî û însanîyetîya xwe nîşanî dunê bidin.
Ê sisiyan, Milliyeta me ye, ku mezîyetê dame; ê berê ku bi qencîya xwe sax in , em bi karê xwe bi hifza mîllîyeta xwe, ruhê wan qebra wan de şad bikin.
Piştî wê, sê dujminê me hene, me xerab dikin.
Yek: feqîrtî ye. Çil hezar hemmalê Îstembolê delîlê wê ye.
Ê duduwan: Cehalet u bêxwendinî ku hezar ji me da yek “qazete” nikarin bixwînin delîla wê ye.
Ê sisiyan: Dıjmını u ixtilaf e ku ev ‘edawet quweta me wunda dike, me jî musteheqî terbîyê dike û hukumetê jî ji bê însafîya xwe zulm li me dikir.
Ku we ew seh kir, bizanin çara me ew e,
ku em sê şûrê elmas bi destên xwe bigrin, ta ku em hersê cewherên xwe ji destên xwe nekin! Hersê dijminê xwe ser xwe rakin.
Û şûrê ‘ewwil: Me’rifet u xwandın e.
Ê duduwan: Îttifaq u muhebbeta milli ye.
Ê sisiyan:Însane şuxla xwe bı nefsa xwe bıke û mîna sefîlan ji qudreta xelkê hêvî neke û pişta xwe nedê. Wesîyeta paşê:
Xwandin ! xwandin ! xwandin !
destêhevgirtin ! destêhevgirtin ! destêhevgirtin !*

*Kürd Teavün ve Terakki Gazetesi , İstanbul, Sayı, 1, Tarih, 1908

“Bedîuzzeman Mela Seîdê Kurdî’nin Nasihatleri

Ey Kürt Halkı!
İttifakta kuvvet, ittihatta hayat, kardeşlikte saadet, hükümette saadet vardır.
İttihat bağını ve muhabbet ipini güçlü tutun. Ta ki sizi beladan kurtarsın.
Bana iyi kulak verin, size bir şey söyleyeceğim;
Biliniz ki, korumamız gereken üç cevherimiz vardır;
Birincisi: İslamiyettir ki, binlerce şehidimizin kanı pahasına olmuştur.
İkincisi: İnsaniyettir ki, halkın nazarında akla uygun hizmetle yiğitliğimizi ve insanlığımızı bütün dünyaya göstermeliyiz.
Üçüncüsü: Milliyetimizdir ki, bize meziyet vermiştir. Bizden öncekiler iyilikleriyle yaşıyorlar. Kendine yetebilen, milliyetini koruyup onların ruhlarını kabirlerinde şad eder.
Bundan sonra bizi perişan eden üç düşmanımız vardır;
Birincisi: Fakirliktir ki, İstanbul’daki kırk bin hammal buna delildir.
İkincisi: Cehalettir ki, binimizin bir gazete okuyamaması bunun delilidir.
Üçüncüsü: İhtilaf tır ki, kuvvetimizi kaybettiriyor, bizi terbiyeye müstehak kılıyor ve hükümet de kendi insafsızlığından bize zulmediyor.
Eğer bana kulak verdiyseniz, iyi bilin ki, bizim çaremiz şudur;
Biz üç elmas kılıcı elimize alalım ve düşmanı üstümüzden kaldıralım.
Birincisi: Adalet, maarif ve okuma kılıcıdır.
İkincisi: İttifak ve milli muhabbet kılıcıdır.
Üçüncüsü: Kendine güven kılıcıdır.
Böylece herkes kendi işini yapsın. Sefiller gibi kimsenin gücünden ümit beklemesin ve sırtını ona dayamasın.
Son vasiyetim;
Xwendin ! Xwendin ! Xwendin !”
Destêhevgirtin ! Destêhevgirtin ! Destêhevgirtin *!”