Bitlis’in Ahlat ilçesinde, arkeolojik kalıntıları gün yüzüne çıkarmak için Van Gölü’nde su altı araştırmaları başlatıldı. Harabeler mevkisinde yapılan çalışmalarda Ahlat sahilinde, eski yerleşim kalıntıları olduğu belirlendi.

Ahlat Belediye Başkanı Mümtaz Çoban, gazetecilere yaptığı açıklamada, bu projeyle Van Gölü sahilinde bulunan su altı arkeolojik kalıntılarını gün yüzüne çıkarmayı amaçladıklarını belirterek, şöyle konuştu:

“Dalışları, Ahlat’ta su altı arkeolojik varlıkların bulunabileceği alanlarda başlattık. Ahlat-TatVan karayolunun 7. kilometresinde bulunan ve halk arasında ‘harabeler’ olarak bilinen eski yerleşim yerinde, araştırmalarımızı yürütüyoruz. Burada eski yerleşim yerlerinin bulunduğuna dair kalıntılar mevcut. Dalışlarda, yapılarda kullanılan kalıntılara ulaşıldı. Buradaki belirtiler, su altında arkeolojik varlıkların bulunduğunu ortaya koyuyor. Bizler su altında da ciddi bir arkeolojik varlığın olduğuna inanıyoruz. Bundan sonra çalışmalarımız devam edecek. Türkiye’nin Su Altı Arkeolojisi ile ilgilenen bütün üniversitelerimizi yakın zamanda, ilçemize davet edeceğiz.”

-”Ahlat’TA İHTİŞAMLI BİR GEÇMİŞ VAR”-

Turizmin ana unsuru olan arkeolojik değerlerin ortaya çıkmasının kendileri için ayrı bir önem taşıdığını, Ahlat’ta arkeolojik değer taşıyan çok zengin bir yapı bulunduğunu vurgulayan Çoban, şunları kaydetti:

“Ahlat karasıyla, suyuyla farklı bir zenginliğe sahip. Geçmişte ihtişam merkeziymiş ve Selçuklu’ya başkentlik yapmış. İlçemiz geçmişte, 300 bin nüfusu barındırmış. Bizler de kültür ve medeniyet merkezi olan ilçemizin, bütün özelliklerini ortaya çıkarma gayretindeyiz. Ahlat’ın ihtişamını, zenginliklerini gün yüzüne çıkarmak istiyoruz. Bu amaçla bir plan dahilinde çalışmalara başladık. Üniversitenin su sporları kulübünün olması ve kulüpte profesyonel dalgıçların bulunması bizim için ayrı bir şans oldu. Buradaki arkadaşlar bir taraftan aktif spor faaliyetlerini yürütürken, bizim için de böyle bir araştırma yapıyor. Su altı araştırmalarımız ilçenin Kalealtı ve Uludere mevkisinde de devam edecek.”

BEÜ’ye bağlı faaliyet yürüten Bitlis Su Sporları ve Can Kurtarma Faaliyetleri Projesi Koordinatörü Yrd.Doç Dr.Serkan Özel ise Sosyal Destek Programı (SODES) kapsamında hazırlanan bu projede, su altı dalış eğitim verdiklerini söyledi.

Ahlat Belediyesi’nin daveti üzerine bu çalışmayı başlattıklarını belirten Özel, “Ahlat’ın yer üstünde olduğu kadar, yer altındaki güzelliklerini keşfetmek için, gölde arkeolojik su araştırmaları yapıyoruz. Araştırmalarda, mağara ve çukurlar tespit ettik. Öte yandan dalışlarımız sırasında Ahlat’taki yapılarda kullanılan, Ahlat taşı bulgularına da rastladık. Buradaki çalışma daha da genişletilebilir. Yapılacak detaylı çalışmayla, ilginç bulgulara rastlanabileceğini düşünüyoruz” dedi.

- VAN
Anadolu Ajansı

[youtube -8BxZHdAtdo]

Bitlis Özel Selahaddin Eyyubi Lisesi (ÖSEL) fizik öğretmeni Kerem Akak, yaptığı açıklamada, dizüstü bilgisayarın klavye ve mouse tuşlarının altına yerleştirdikleri “piezo” adlı maddenin üzerine bir kuvvet uygunlandığında, var olan mekanik enerjinin elektrik enerjisine çevrildiğini söyledi.

Piezo maddesinin alt ve üst kısmında 2 elektrot bulunduğunu açıklayan Akak, bu iki elektrot arasında kuvvet uygulandığında elektrik üretildiğini kaydetti. Maddeye basınç uygulandığında, hacminde küçülme olduğunu bildiren Akak, küçülmeden dolayı maddenin uçları arasında potansiyel fark meydana geldiğini ve bu nedenle akım sağlandığını dile getirdi.

Yaklaşık 6 ay süren çalışma kapsamında klavye tuşlarına her basıldığında 1 ile 1,5 volt arasında enerji üretildiğini ve bunun bir kalem pile eşdeğer olduğunu ifade eden Akak, şöyle konuştu: “Bilgisayar klavyesinin bütün tuşlarının altına yerleştirilen piezonun ürettiği enerji bataryaya ekstradan bir güç sağlanmış olacak. Bizim yaptığımız deneysel sonuçlar da voltmetreyi pilin uçlarına bağladığımızda 1 ile 1,5 volt arasında enerji üretiliyor.

Normal bir kullanıcının 1 saatte bastığı tuş sayısı bin ile bin 500 arasında. İşleri gereği bilgisayar başında çalışanlarda bu sayı 10 bine kadar ulaşıyor. Bu rakamlar düşünüldüğünde ortaya çıkan enerji, kullanıcılara ciddi bir katkı sağlayacak.”

Dizüstü bilgisayarların artık kendi kendini şarj edebileceğini aktaran Akak, Piezo maddesinden daha fazla verim alınması için tüm dünyada bilim adamlarınca çalışmalar yapıldığını vurgulayarak, “Bulduğumuz yöntemle klavyeye her basmamızda elektrik enerji üretilecek ve batarya şarj edilecek. Şarj edilmesiyle bataryanın ömrü uzayacak. Bu da çevrenin korunmasına büyük bir katkı sağlayacak” dedi.

DÜNYADA BİRÇOK ALANDA KULLANILIYOR

Piezo maddesinin İsrail’de raylara döşendiğini ve tren geçişinde elektrik üretildiğini anlatan Akak, bu maddenin dünyada birçok alanda kullanıldığı bilgisini vererek, sözlerini şöyle sürdürdü: “Örneğin kalp pili takılan kişi pilin bitmesi halinde tekrar ameliyat olmak zorunda. Ancak piezo maddesi bu alanda uygulanırsa her kalp atışında oluşan kuvvetten pil kendi kendine şarj olabilecek. Bu uygulama yaşama geçerse kalp hastaları çok sayıda ameliyata girmekten kurtulmuş olacak.

Bunun dışında piezonun yolların ve kaldırımların altına döşenmesi fikri var. Bu düşünce ile yoldaki her araç ve yaya geçişinde elektrik üretilmesi hedefleniyor. Piezo elektrik enerjisi üretmek adına, geleceğin en önemli maddesi. Artık akaryakıt yerine elektrik enerjisiyle arabalar üretilmeye başlandı. Arabaların amortisör sistemine piezo yerleştirilip, araç her yaylandığında yapacağı baskıdan dolayı, arabanın elektrik üretmesi söz konusu olabilir.”

Bu projenin geliştirilmesine okulun 10. sınıf öğrencileri Sedanur İdikurt ve Sultan Ezgi Güvenci’nin katkı sunduğunu ve çalışmaları birlikte yürüttüklerini kaydeden Akak, bu projenin Van’da TÜBİTAK’ın proje yarışmasında sergileneceğini bildirdi.

AA

Emekli astronot içinde interneti, hava yastığı ve televizyonu bulunan süper otobüsü tanıttı…

Hollanda’daki Delft Üniversitesi Teknoloji Enstitüsü’nde görevli Profesör Wubbo Ockels’ın geliştirdiği 23 yolcu kapasiteli “Süperbüs” (süper otobüs) adlı araç, geçtiğimiz ay Almanya’da tanıtıldı. Son model otomobilleri andıran ve saatte 250 kilometre hız yapabilen otobüs, 4’ü sağ, 4’ü solda, yukarı doğru açılan 8 kapıya sahip.

PAHALI DEĞİL
Lüks bir otomobildeki hemen hemen bütün özelliklere sahip olan 15 metre uzunluğundaki otobüste, hava yastığı, televizyon ve internet bulunuyor. Yetkililer, otobüsten çok, son teknoloji ürünü bir uzay aracını andıran bu otobüsle seyahat etmenin bedelinin sıradan bir otobüs seyahatiyle aynı olacağını söylüyor. Ancak sizi telefon ettiğiniz yerden alıp gitmek istediğiniz yere ulaştıracak otobüs için ayrı bir yol yapılması gerekiyor ki bu da onu yollarda göreceğimiz zamanı erteliyor. Süperbüs’ün yaratıcısı, eski astronot Profesör Ockels, tasarımını yıllar boyunca konforsuz otobüslerle seyahat etmenin verdiği rahatsızlıkla yapmaya karar verdiğini açıkladı.

HIZLI TREN GİBİ
Profesör, çevreye yüzde 100 duyarlı otobüsünün “lüks otomobillerin esnekliğine sahip bir hızlı tren” olduğunu söylüyor.

İnternet’in ilk dönemlerinde forum uygulamalarıyla hızla yayılan soru-cevap portalları, sosyal medya unsurunun eklenmesiyle bir rönesans devri yaşıyor.

NİHAT HALICI / BİANET

Sayısız start-up’a merkezlik yapan Kaliforniya eyaletindeki Palo Alto’da bulunan Quora, şu aralar soru-cevap portalı denince ilk akla gelen adreslerden. Üstelik açılalı daha birkaç ay oldu.

Kurucuları arasında Facebook eski yöneticilerinden Adam D’Angelo da yer alıyor. Kurucusunun Facebook’ta görev yapmış olması Quora’nın başarısını garantilemiyor; ama önemli bir avantaj sağlıyor.

Silikon Vadisi’nin birçok yöneticisi, start-up sahibi, bilişim ve teknoloji uzmanı Quora’nın üyesi. TechCrunch, VentureBeat ve GigaOm gibi ünlü teknoloji blogları Quora’ya methiyeler düzüyorlar.

Misal, Microsoft ile ilgili bir soru soruyorsunuz, cevap bizzat Microsoft Başkanı Steve Ballmer’den geliyor. Quora’da birçok online hizmetten aşina olduğumuz follower sistemiyle bilgiye ulaşıyorsunuz.

Belli üyelerin faaliyetlerine, belirli kategorilere abone olup yeni bir kayıt açıldığında eş zamanlı olarak bilgilendiriliyorsunuz. Üyelik sistemi kurucusunun Facebook’tan gelmesinin de etkisiyle bu platforma bağlı olarak işliyor. Gerçek kişilere ait Facebook hesapları bilgilerin doğruluk oranını da artırıyor doğal olarak…

Soruları soranların da yanıtlayan uzmanların da isim ve soyisimleri hep açık. Arzu eden, Twitter hesabıyla da üye olabiliyor. Her soruya verilen cevabı oylama sistemiyle değerlendirebiliyor, yorum ekleyebiliyor ya da cevaplarda düzeltme ya da eklemeler yapabiliyorsunuz.

Her şey iyi güzel ama Facebook’un benzer bir uygulamayı şimdilik kapalı devre de olsa başlatmış olması Quora’yı nasıl etkiler? Bekleyip göreceğiz, kimbilir Facebook Başkanı Mark Zuckerberg belki sonunda kendi projesinden vaz geçip Quora’yı bünyesine katar.

“Büyükler” nasıl havlu attı

Facebook, soru-cevap konusuyla ilgilenen ilk “büyük” değil. Daha önce de Google bu alana el atmıştı. Google Answers adı altında yürütülen proje, yönetimi tatmin eden bir seviyeye ulaşamayınca 2006′da kapısına kilit vuruldu.

İşsiz kalan ekip üyeleri de “Google bizi anlamadı” deyip Uclue adlı yeni bir online hizmet kurdular. Uclue, İngilizce, Almanca, İspanyolca ve Filipinler dilinde (Tagalog) verdiği ücretli bilgilendirme servisini önemli ölçüde oturtmuş durumda.

Soru-cevap portalına kilit vuran “büyükler”den bir başkası ise Microsoft’tu. Beta aşamasındaki “MSN QnA” isimli hizmete 21 Mayıs 2009 tarihi itibariyle son verildi.

Yahoo’nun büyüklüğü artık tartışılır olsa da soru-cevap alanında önemli bir adres olan Yahoo Answers,  Google ve Microsoft ile birlikte anmak istediğim bir başka adres. 5 Temmuz 2005 tarihinde başlatılan hizmette, Çinceden Almancaya, İtalyancadan Japoncaya 12 ayrı dilde soru sorup cevabını alabiliyorsunuz. Kendi verilerine göre dünyanın hemen her yanından 200 milyon üyeye sahip, günlük ziyaretçi sayısı ise 15 milyonu buluyor.

Türkiye’den iki adres

Soru-cevap denince Türkiye’den verebileceğim iki adres var. Bisorusor bu işi iyi yapan, sosyal medya unsuruyla birleştirmiş bir site. Kendini, “Bisorusor.com sorduğunuz sorular, düzenlediğiniz anketler ve cevaplarınız üzerinden topluluk oluşturma ortamıdır” cümlesiyle özetleyen hizmet, özellikle genç kullanıcıların ilgisini çekiyor.    

Türkiye’den ikinci örneğimiz Sorucevap.com. Bu site aslında geride bıraktığı 10 yılla bu alanın en kıdemlilerinden. 2000lerin başlarında faaliyete geçen site bir ara kapanıp sonra tekrar açıldı.

Üye sayısı 418 bin 467. Toplam 31 bin 149 soruya 99 bin 298 yanıt verilmiş. Bilgisayar ve teknoloji ağırlıkta olmak üzere müzikten bilgisayar kullanımına, finanstan spora birçok konuyla ilgili bilgi veriliyor.

Ama soru-cevap denince artık kuru kuru forum mantığının yetmediğini bu sitede de görüyorsunuz. Kullanıcı maalesef her şeyi istiyor: İşin sosyal yanı, oyunu da olsun; estetikten, kolay kullanımdan vaz geçilmesin…  

Para ödeyen “bilgi pazarları”

Soru-cevapta bir başka önemli trend, bilgi pazarı (knowledge market) adı altında faaliyet gösteren ücretli hizmetler. 1996′da açılan Experts-Exchange’in öncülüğünü yaptığı bu hizmetlerden öne çıkanların başında Chacha ile Mahalo Answers geliyor.  Chacha, üyelerine cevapladıkları soru başına para ödüyor. 2008 yılı sonunda faaliyete geçen Mahalo Answers cevapları parayla ödüllendiren bir başka servis…  

Ve bu alanda “bir bakın” diyebileceğim diğer adresler: Answerly.com, Answers,  Ehow,  Metafilter, 3form.

iPhone’u kıran ilk kişi olduğunda yaşı daha 17’ydi. Kırılamaz denilen Playstation 3’ü hack’lemek için ona 5 hafta yetti

Bulduğu açıklarla, PSP ve iPad’i de kırmayı başardı. Çeşitli bilim olimpiyatlarında kazandığı çok sayıda ödül var. Forbes onunla röportaj yaptı, CNN ekranlarında dünya onu izledi. Fox, NBC, CBS, ABC, CNBC, BBC gibi onlarca kanalda sayısız habere konu oldu. PC World dergisi 2008’de onu dünyanın 21 yaş altı en başarılı kişiler listesinde ilk sıraya koydu. İnternet alemindeki lakabı, isminin kısaltması olan Geohot. Ancak başarılarıyla birlikte biraz da burnunun büyümesi nedeniyle artık Egohot olarak anılıyor. Şu anda biyoteknoloji eğitimi görüyor ve hedefi insan beynini hack’lemek. İşte karşınızda genç dahi George Hotz…
Bugün 21 yaşında olan Hotz’u dünya ilk kez, iPhone’un işlemci kilidini kırarak tüm GSM operatörleriyle uyumlu hale getirmesiyle tanıdı. iPhone’un üreticisi Apple’ın mühendisleri bu “başarısı” karşısında şaşkındı. Bir arkadaşının ricası üzerine iPhone’un kilidini kıran Hotz, “çok eğlenceli” bulduğu bu işe kendisini kaptırdı. 13 Temmuz’da, “kırılamaz” denilen Playstation 3’ü de hack’leyen Hotz, medyanın da ilgi odağı haline geldi. Hotz, “Bilgi paylaşımının özgürlüğünden yanayım. Kırılamaz diye bir şey yoktur” diyerek bir anda tüm genç teknoloji tutkunlarının kahramanı haline geldi. Elektronik ürünleri hack’lemek için yazdığı “blackra1n” ve “limera1n” gibi kodları internette tüm tüketicilerin hizmetine ücretsiz sunan genç dahi, “Paranızın karşılığını tamamen alın” sloganını kullanıyor.

İŞTE HOTZ’UN HİKAYESİ

George Hotz 2 Ekim 1989’da New Jersey’de dünyaya geldi. Küçük yaşlarından beri elektronik ürünlere, teknolojiye ve insan beyninin işleyişine ilgi duydu. Lise yıllarında arkadaş çevresi onu ve bahsettiği konuları pek anlayamıyordu. Sürekli teknolojiden bahseden Hotz, 17 yaşındayken arkadaşlarıyla birlikte, güvenlik kilidi olan elektronik ürünleri hack’lemeye başladı. “Certicell” teknoloji şirketinin kurucusu Terry Daidon’a, kırdığı kendi iPhone’unu bir Nissan 350Z spor otomobil ve 3 iPhone karşılığında sattı. Sony, göz bebeği Playstation 3’ün yüksek korumalı işlemcisine daha üniversiteye yeni başlamış bir genç tarafından, 5 hafta gibi kısa bir sürede erişilmesi sonucunda oyun konsolunu yeniden gözden geçirdi. Şu anda Rochester Teknoloji Enstitüsü’nde (RIT) biyoteknoloji öğrenimi gören Hotz, Forbes dergisine verdiği röportajda, nörolojiyle ilgilenerek “insan beynini hack’lemeyi” istediğini söyledi.

Arkeologlar, insanoğlunun 30 bin yıl önce de ekmek yaptığını gösterir kanıt bulduklarını bildirdi.

İtalyan Tarih Öncesi ve Erken Tarih Enstitüsü’nün araştırma ekibinden Laura Longo, “Proceedings of the National Academy of Sciences” dergisinde yayımlanan araştırmalarında, günümüzdeki İtalya, Rusya ve Çek Cumhuriyeti topraklarında yaşayan tarih öncesi insanların tohumları ve kökleri una dönüştürmek için öğüttüklerine dair kanıt bulduklarını söyledi.

Longo, bulgularının, insanoğlunun önce etle beslenen bir canlı olduğu imajına ters olduğunu bildirerek, tarih öncesi insanın yassı ekmeğin ilk formlarını yemiş olabileceğini kaydetti. Ekmeğin tarih öncesi insanlara enerji ve karbonhidrat kaynağı sağladığını ifade eden Longo, unun, ete ulaşmanın zor olduğu dönemlerde saklanmış olabileceğine dikkati çekti.

Longo ve araştırma ekibinin İtalya, Rusya ve Çek Cumhuriyeti’ndeki arkeolojik alanlarda yaptıkları çalışmalarda 30 bin yaşındaki öğütme taşlarının üzerinde tahıl nişastaları bulundu.

Araştırmacılar, bulgularının, insanoğlunun unu ilk kullanış tarihini 10 bin yıl geriye götürdüğünü bildirdi. Daha önce İsrail’de yapılan bir araştırmada 20 bin yıllık öğütme taşlarının üzerinde un kalıntılarına rastlanmıştı.

Son 10 yılda hangi internet icatları hayatımıza ne gibi değişiklikler getirdi?

Son yıllarda internet teknolojisinde yaşadığımız muazzam gelişimler öylesine hızlı ki nasıl bir değişim içinde olduğumuzu bile fark etmekte zorlanıyoruz. Bir zamanlar bilimkurgu filmlerine konu olabilecek hayat biçimleri artık sıradan bir günün parçası oluverdi. Daha birkaç sene önce hayret ettiğimiz bazı yeni teknolojiler bugün nostaljik oldu. Değişen web teknolojileri sadece sanal hayatımızı değil gerçek hayatımızı da etkiliyor.

Uluslararası bir inşaat firmasında çalışan Emrah, sabah uyandığında ilk iş olarak tablet bilgisayarını açtı, mesaj kutusuna gelen e-maillerini okudu ve yurtdışı ofislerinden gelen acil mesajlara cevap yazdı. Daha sonra ofis bilgisayarına bağlanıp üzerinde çalıştığı taslak raporu iş arkadaşına gönderdi. Bu arada Türkiye ve dünya gündemindeki haberlere göz attı,bankahesabına girip EFT talimatlarını verdi, hava durumunu kontrol etti ve hızlı bir kahvaltı yapıp ofisine gitmek üzere evinden çıktı.

Ofisine giderken akıllı telefonundan üyesi olduğu sosyal ağ profillerine girdi, arkadaşlarının paylaştığı video, yazı ve yorumları kontrol etti. Tam bu sırada, gelen uyarı mesajıyla o gün nişanlısının doğum günü olduğunu hatırladı. Hemen internette bir çiçekçi araması yaptı. Arama sonucunda ilk sırada çıkan firmanın web sitesine göz attı ve firma hakkında internette arama yaptı. Sosyal paylaşım sitelerinde ve bloglarda şirket hakkında yapılan olumlu yorumları görünce beğendiği en güzel çiçeği kredi kartıyla satın aldı ve romantik bir mesaj eklemeyi de ihmal etmedi. Çiçek öğlen olmadan nişanlısının ofisine ulaştırılacaktı.

Ofise vardığında doğruca toplantı odasına geçti. Şirketin Kazakistan ve Dubai operasyon sorumluları ile bir video konferans yapmak üzere yerini aldı, G. Afrika’daki bir inşaat ihalesi için son hazırlıkların yapılması gerekiyordu. Emrah için gün daha yeni başlamıştı…

Emrah aslında hayali bir karakter, anlatılan hikâye de gerçek değil. Üstelik bu hikâye bugün birçoğumuz için kulağa oldukça sıradan geliyor. Sanki sıradan bir sabahın özeti. Oysa bu yazı eğer 10 yıl önce yazılsaydı o zaman Emrah’ın hikâyesi kulağa bir bilimkurgu senaryosu gibi gelecekti. Son yıllardaki internet icatları, sıradan hayatlarımızı giderek bir bilimkurgu filmine benzetiyor.

Peki son 10 yılda hangi internet icatları hayatımızda ne gibi değişikliklere sebep oldu? Dilerseniz bunlara bir göz atalım.

1. Wi-Fi: İnternetle 90′lı yılların sonunda ilk defa tanışanlar dial-up modemleri iyi hatırlayacaklardır. Hele o bağlantı kurulurken çıkan sesi hangimiz unutabiliriz? O zamanlar internete girmek için telefon hattınızın daima açık ve bilgisayarınızın da modeme bir kablo aracılığıyla bağlı olması gerekiyordu. Bugün ise Wi-Fi teknolojisi sayesinde artık evlerimizde, ofislerimizde, restoranlarda, kafelerde, şehirlerarası otobüslerde,alışverişmerkezlerinde, vapurlarda ve hatta uçaklarda internete kablosuz bağlanabiliyoruz. İstanbul Beyoğlu Belediyesi gibi bazı kuruluşlar vatandaşlara ücretsiz Wi-Fi internet imkânı bile sunuyor.

İnternet teknolojilerinin sembol filmi Matrix eğer bugün çekilseydi kahramanımız Neo ensesinden giren bir kabloya ihtiyaç duymadan Matrix’e bağlanabilecekti. Wi-Fi teknolojisi sayesinde Neo büyük bir eziyetten kurtulmuş olacaktı.

2. Web tarayıcıları: İnternet bir sayısal bilgi okyanusudur. Bu okyanusta her şey çeşitli protokoller, sayısal standartlar ve programlama dilleri ile şifrelenmiştir. Web tarayıcıları ise bu şifreleri açan bir anahtar gibidir. Bu anahtar sayesinde karmakarışık program kodları gözümüzün algılayabileceği grafiklere, tasarımlara ve yazılara dönüşüyor. Eğer web tarayıcıları olmasaydı internetteki içeriğe erişebilmek için birçok programlama diline hakim olmamız gerekecekti. Oysa şimdi internette dolaşmak neredeyse bir çocuk oyuncağı ve çoğumuz için günlük hayatımızın ayrılmaz bir parçası. Alışkanlıklarımızdan dolayı fark etmiyoruz ama web tarayıcılarının internet deneyimimizde oynadığı rol çok büyük.

3. Web arama motorları: Arama motorları internetin uçsuz bucaksız dünyasında istediğimiz bilgiyi arayıp bulmamıza yardımcı olurlar. Arama motorları sayesinde internette yolumuzu bulabiliriz. 90′lı yılların sonuna kadar birçok arama motoru vardı ama Google’ın gelmesiyle işler tamamıyla değişti. Diğerlerinden çok farklı ve etkili algoritmalar kullanan Google sayesinde internetteki bilgiler daha düzenli bir şekilde indekslenebildi. Böylelikle Google hem son kullanıcı için sınırsız fırsatlar sundu hem de yepyeni ekonomik modeller oluşturdu. Arama sonuçlarında üst sıralarda yer alabilmek için Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) teknikleri kullanılmaya başlandı. Hakkında bilgi toplamak istediğimiz bir kişiyi, kurumu veya ürünün adını arama motorunda yazıp bir ön araştırma yapmak sıradan aktivite haline geldi. “Google’lamak” günlük hayatta sıkça kullandığımız bir deyim halini aldı.

4. VoIP: 80′li yıllarda Türkiye’de bir ev telefonu bağlatmak için aylarca sıra beklemek oldukça sıradan bir durumdu. Üstelik sağlam bir ‘torpil’e ihtiyacınız vardı. 90′lı yıllarda ise imkânlar arttı ve artık telefon bağlatmak yavaş yavaş lüks olmaktan çıkıp bir ihtiyaç halini aldı. Cep telefonlarının da çıktığı 90′lı yılların son döneminde en büyük derdimiz yüksek telefon faturalarıyla başa çıkmaya çalışmaktı.

2000′li yılların ortalarında yaygınlaşmaya başlayan VoIP teknolojisi ise tam bir iletişim devrimi oldu. VoIP ile internet üzerinden telefon görüşmeleri yapmak mümkün hale geldi. Bu teknolojiye Skype firması öncülük yaptı. Artık Skype ve benzeri programlar yardımıyla hiç fatura ödemeden saatlerce kıtalararası konuşabiliyor, hatta video konferans yapabiliyoruz. Telefon açmak için komşumuza gittiğimiz günleri hatırlayınca VoIP teknolojisi kulağa gerçek bir mucize gibi geliyor.

5. Web 2.0: Web 2.0, 2004 yılından itibaren yaygınlaşmaya başlayan ikinci nesil internet hizmetlerinin adı. Ajax, RSS, XML, XHTML gibi farklı teknolojiler ve gelişmiş sunucular sayesinde internet kullanıcıları kendi içeriklerini oluşturma imkânı sağladılar. Bu teknolojik gelişme YouTube, Facebook, Ekşisözlük, Flickr, Twitter ve bloglar gibi internet kullanıcılarının oluşturduğu sayısız paylaşım ortamlarını mümkün kıldı. Web 2.0 sayesinde gerçek zamanlı bilgi akışı sağlamak ve yepyeni sosyal ağlar kurmak mümkün hale geldi.

6. Sosyal medya: Sosyal medya sayesinde artık her kullanıcı aynı zamanda bir içerik üreticisi haline geldi. Yepyeni insanlarla tanışma ve fikir alışverişinde bulunma fırsatı ortaya çıktı. Sosyal medya sayesinde eşzamanlı bilgi paylaşmak mümkün oldu. Haber alma ve haber verme alışkanlıklarımız değişti.

Sosyal medya denince akla ilk gelenler bloglar, sosyal ağlar (Facebook, MySpace, LinkedIn), içerik paylaşım toplulukları (YouTube, Flickr, del.icio.us), wikipedia, Podcast’ler ve forumlardır. Sosyal medya bugün öylesine önemli hale geldi ki artık şirketler de bu kanalları yoğun bir şekilde kullanmaya ve yazılan müşteri eleştirilerini değerlendirmeye başladılar. Twitter’da 35 bin, Facebook’ta 722 bin takipçisi olan Amerikalı giyim mağazası GAP’ın, gelen müşteri yorumlarını dikkate alıp logosunu değiştirmekten vazgeçmesi buna iyi bir örnektir.

7. e-bankacılık ve e-ticaret: e-ban-kacılık sayesinde bankada yapabildiğimiz her şeyi internet üzerinden gerçekleştirebilir hale geldik. e-bankacılığın sağladığı sanal POS gibi olanaklar bize hem çok zaman kazandırdı hem de e-ticaret yapma olanaklarını artırdı. 2005 yılında Türkiye e-ticaret hacmi 1,4 milyar dolar civarındaydı, 2009′da bu rakam 10 milyar doları aştı. Gelişen e-ticaret imkânları alışveriş alışkanlıklarımızı da değiştirdi. Bundan 10 yıl önce, internetten sabah koşusu için spor ayakkabı, öğle yemeği için pizza, akşamki maç için LCD televizyon alabileceğimizi kaçımız hayal edebilirdik?

8. Akıllı telefonlar: Birbilgisayardonanımına benzer özellikler taşıyan Palm,Blackberryve Nokia N97 gibi modeller 2000′li yılların ortalarında iş dünyasında giderek yaygınlaştı. iPhone’la birlikte ise akıllı telefon kavramı bambaşka bir anlam kazandı. Artık akıllı telefon deyince hem internette gezebileceğimiz, hem GPS’te yol tarifi alabileceğimiz, hem ofis uygulamalarını açabileceğimiz, hem sinemaya bilet alabileceğimiz, hem oyun oynayabileceğimiz, hem fotoğraf çekebileceğimiz hem de aklımıza gelen veya gelmeyen birçok uygulamayı kullanabileceğimiz bir platform aklımıza geliyor. Tüm bunların üstüne telefonla konuşmak da cabası. Akıllı telefonlar sayesinde hem tüm iletişim ihtiyaçlarımızı fazlasıyla gideriyor hem de artık bilgisayarlara ihtiyaç duymadan birçok işlemimizi rahatlıkla yapabiliyoruz.

9. Mobil internet: Akıllı telefonların geniş kitlelerce kullanılabilmesinin en büyük etkenlerinden biri de mobil internetin giderek ucuzlaması ve daha az ücretlere daha çok veri hattı kullanabilmemiz oldu. Eğer Edge ve 3G teknolojileri bu kadar gelişmeseydi bilgisayarda yapmayı hayal bile edemeyeceğimiz işlemleri akıllı telefonlarımızda kullanmaya ekonomik gücümüz yetmezdi. 7 gün 24 saat internete bağlı olduğumuz bu yeni mobil dünyada, çevirmeli ağ ile internete ağır ağır bağlanan 56K modemlerin sesi artık tam bir geçmiş zaman nostaljisi oldu.

10. Tablet bilgisayarlar: İlk önce tablet PC’leri duyduk; dijital kalem yardımıyla çevrilebilir ekranına yazı yazabileceğimiz bu laptop benzeri bilgisayarlar hepimizin ilgisini çekti. Acaba artık laptopların sonu mu geldi diye düşünürken Apple’ın bu yıl içerisinde duyurduğu iPad oyunun kurallarını tümüyle değiştirdi. iPad ve benzeri tablet bilgisayarlar henüz ülkemizde çok yaygınlaşmadı ama genel eğilim yüksek artış eğiliminde.

Akıllı telefon ile laptop bilgisayar arasında bir ürün olan iPad yeni nesil iletişim araçlarının en önemli sembolü oldu. Bir zamanlar Star Trek dizisinde bir bilimkurgu fantezisi olarak ortaya çıkan PADD’ler gerçek olup hızla günlük yaşamımızdaki yerini aldı. iPad sınırlı sayıda ülkede piyasaya çıktıktan tam 80 gün sonra 3 milyon adetlik bir satışa ulaştı. 2011 sonu satış tahmini ise yaklaşık 15 milyon. 2014 yılında ise dünya üzerindeki tablet bilgisayar sayısının 200 milyon adede ulaşması bekleniyor. Tablet bilgisayarlar yepyeni bir ekonominin de başlangıcı anlamına geliyor. Özellikle yayıncılık açısından büyük önem taşıyor.

Samsung, Dell, HP, BlackBerry, Asus gibi sayısız üretici firmalar tablet piyasasında yerlerini almak için yepyeni modelleri piyasaya sürüyor. İçerik üreticiler geniş ve parlak ekranlı tabletlerin tüm avantajlarını kullanacak özel uygulamalar hazırlıyor. Kullanıcılar ise bu özel uygulamalar sayesinde bugüne kadar hiç alışık olmadıkları bir mobil internet deneyimini yaşıyor. Tablet bilgisayarlar ve sundukları pratik uygulamalar hayatımızda giderek daha çok yer alacaktır. Teknolojinin bu kadar hızlı ilerlediği bir çağda bilimkurgu senaristlerinin işi artık çok daha zor. 

Youtube Atatürk’e hakaret edenlerin IP’lerini gönderirse açılacak

Kapalı olan Youtube’un açılması için ABD’den Atatürk’e hakaret görüntülerini yayınlayan bilgisayarların IP adresleri bekleniyor.

2.5 yıldır kapalı olan internet paylaşım sitesi ‘youtube’ yasağının kalkması için Amerika’dan gönderilecek olan IP adresleri bekleniyor.

Ankara Cumhuriyet Savcısı Kürşat Kayral tarafından Atatürk’e hakaret içerikli görüntülerin yayınlandığı bilgisayarların IP adreslerinin gönderilmesi için Amerika’daki yetkililere iki kez tenkit yazısı gönderilmesine karşın cevap gelmedi.

BİLGİLER GÖNDERİLMEZSE AÇILMAYACAK
Atatürk’e hakaret içerikli görüntülerin hangi bilgisayarlardan yüklenildiğine ilişkin olarak bilgilerin gönderilmemesi halinde Youtube açılmayacak. Youtube sitesinde ‘turko maymun’ diyerek Mustafa Kemal Atatürk’e hakaret edildiği ve yapılan yayının durdurulması isteğinin yerine getirilmediğini belirten savcı Kayral, siteye Türkiye’den erişimi yasaklatmıştı.

ERİŞİMİ SAĞLAYAN KANALLARA DA YASAK
Youtube yasağı büyük tepki çekerken, siteye erişimi sağlayan kanallara da yasak getirilmişti. Kayral, Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’na (TİB) başvurarak, youtube’a erişimi sağlayan yeni IP adresleri olup olmadığını sormuş, TİB’in ‘erişimi sağlayan 44 yeni IP adresinin tespit edildiği’ yanıtının ardından Savcı Kayral, Ankara 1. Sulh Ceza Mahkemesi’ne başvurarak bu IP adreslerine erişimin engellenmesi istemiyle ek karar çıkarılmasını talep etmişti. Mahkeme, talebi yerinde görerek, youtube’a ait olduğu tespit edilen IP adreslerine erişimin engellenmesine karar vermişti. (Star)

Gizlilik endişelerinin temelinde kişisel bilgilere erişen şirketlerin bunları pazarlama amaçlı paylaşımı da yatıyor. Şimdi ortaya çıkan bir risk ise Facebook uygulamalarından kaynaklanıyor.

Facebook’a kolay erişim sunan iPhone ve Android uygulamaları kişisel bilgilere erişiyor. Facebook Sync isimli özelliğin cep telefonundaki telefon rehberini Facebook’a yüklediği iddiası oralığı karıştırdı. Guardian’ın iddiasına göre sadece Facebook arkadaşlarının bilgileri değil, herkesin bilgileri yükleniyor.

Esas sorun ise Facebook API üzerinden bu bilgilerin erişilebilir olması. Bu da Tom Scott’un internet sayfasında sergileniyor.