Milattan sonra 3 ile 5. yüzyıllara ait olduğu sanılan mozaiklerin bir kısmının tahrip edildiği ve ortaya çıkan Roma Hamamı’na ait kalıntıların bir kısmının çalındığı iddia ediliyor.

URFA – Antik Edessa kentinin Haleplibahçe mevkiinde sürdürülen kazı çalışmalarında Amazon Kraliçeleri, Roma Hamamı, Aşil mozaiklerinden sonra şimdi de ortaya çıkan evin koruyucu tanrıçası Ktı-Cıc ve Zebra Götüren Adam mozaikleri görenleri büyülüyor. Milattan sonra 3 ile 5. yüzyıllara ait olduğu sanılan mozaiklerin bir kısmının tahrip edildiği ve ortaya çıkan Roma Hamamı’na ait kalıntıların bir kısmının çalındığı iddia ediliyor.

Urfa il merkezinde Balıklıgöl civarında bulunan ve antik Edessa kentinin bir yerleşim birimi olarak kabul edilip, sit alanı ilan edilen ancak belediyelerin çıkar uğruna tamamının gecekondu mahallesine dönmesine müsaade ettiği Haleplibahçe mevkii, çıkan Amazon kraliçelerinin mozaikleri ile görenleri büyülemeye devam ediyor. Kentte yapılmak istenen TEMA Parkı projesi kapsamında yapılan kazı çalışmalarında, Amazon kraliçelerine ait yerleşim birimlerinin mozaikleri çıkmıştı. Sürdürülen kazılarda kraliçelerin kurduğu devasa güzellikteki yerleşkeye ait parçalar, tek tek ortaya çıkmaya devam ediyor. Erken Roma dönemine ait olduğu kabul edilen yerleşkede, bugüne kadar Amazon kraliçeleri, Roma Hamamı, Aşil, Ktı-Cıc, Zebra Götüren Adam mozaikleri çıkan tasvirlerden sadece bazıları.

Ktisis

Amazonlar villasının 8 nolu dinlenme odasının tabanını süsleyen evin koruyucu tanrıçası Ktı-Cıc (Ktisis) mozaiği, kare planlı olup, geometrik desenli bir tabanın üzerine 5 metre 33 santime, 5 metre 30 santim ebadında döşenmiştir. Beyaz, siyah, gri, kahverengi, kırmızı, pembe, mavi, yeşil, sarı ve turuncu renklerinin kullanıldığı Ktı-Cıc mozaiğinin malzemesi ise, kireçtaşı ve az sayıda serpantinden oluşuyor. Son çalışmalarda malzemesi kireç taşı ve serpantin olan Ktı-Cıc mozaiği benzeri tasvirler, Kıbrıs ve Afrika yerleşimlerinde ortaya çıkarıldı. Ktı-Cıc’in pelerinin sağ omuzu üzerine tutturulan broş, sağ kolunda bulunan rozet ve tanrıçanın dönem kraliçesi Thedora’ya benzeyen küt saç şekli araştırmacılara göre, erken Roma dönemi 1. Justinianus dönemi özelliklerini taşıyor.

Zebra götüren adam

Kazılarda ortaya çıkarılan diğer mozaik olan Zebra Götüren Adam mozaiğinin benzerleri araştırmacılara göre; Ürdün’de Mount Nebo Kilisesi taban mozaiğinde bulunuyor. Zebra Götüren Adam mozaiği, Amazonlar villasının 9 nolu odasının tabanını süslüyor.

Açık hava müzesine çevrilmeli

Ancak, Urfa’nın tarihi varlıklarına eklenip dünyanın ilgisini çeken Haleplibahçe mozaiklerinin, Türkiye’de yeterli ilgiyi görmediği görülüyor. Kazılarda ortaya çıkan tarihi eserler olduğu gibi bırakılırken, etrafında yeterli güvenlik önleminin alınmaması dikkat çekiyor. 3 yılı aşkındır gün yüzüne çıkarılmış Amazon kraliçelerine ait mozaiklerin korunması ve sergilenmesine ilişkin herhangi bir adım halen atılmadı. Milattan sonra 3 ile 5. yüzyıllara ait olduğu sanılan mozaikler hakkında bilgi veren fakat ismini vermek istemeyen bir Urfa İl Kültür Müdürlüğü görevlisi, çıkan eserlerin bir kısmının tahrip edildiğini, ortaya çıkan Roma Hamamı’na ait kalıntıların bir kısmının ise çalındığını iddia etti. Aynı görevli, Haleplibahçe mevkiinin açık hava müzesine çevrilmesi ve halk ile turistlerin ziyaretine açılması gerektiğini belirtiyor.  (DİHA)